Türkmenistanyň Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň dowamyndaky işleriniň we onuň ileri tutýan ugurlarynyň KONSEPSIÝASY
weather mary 24° C Mary
weather mary 24° C Mary

Habarlar

Iň täze habarlar

Türkmenistanyň Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň dowamyndaky işleriniň we onuň ileri tutýan ugurlarynyň KONSEPSIÝASY

680 16.01.2025

Soňky ýyllarda bolup geçen tendensiýalar we wakalar halkara we döwletara gatnaşyklarynda çynlakaý üýtgeşmelere, ählumumy we sebit gapma-garşylyklarynyň ýitileşmegine hem-de ýer togalagynyň dürli künjeklerinde dawa-jenjelleriň ýüze çykmagyna şaýatlyk edýär.

Bu hadysalaryň sebäpleri we netijeleri dürli-dürli bolup durýar, ýöne halkara syýasatynyň häzirki ýagdaýyny kesgitleýän häsiýet dünýäniň gurluşynyň şu ýa-da beýleki görnüşiniň dogrudygy baradaky garaýyşlarda we düşünjelerde ynanyşmak ýagdaýynyň ýetmezçilik edýändigini we düýpli tapawutlaryň bardygyny aýdyň görkezýär.

Bularyň hemmesi bütin halkara gün tertibini geçmişe tarap yza dolamaga, ýagny döwletleriň birleşmeleriniň we siwilizasiýalaryň arasyndaky gapma-garşylyk döwrüne getirmäge, täze kynçylyklara we howplara garşy göreşmek, durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek, bar bolan baýlyklary we çeşmeleri adalatly paýlamak, azyk howpsuzlygyny üpjün etmek, garyplygy, deňsizligi ýeňip geçmek, howanyň üýtgemegi boýunça zerur çäreleri görmek we dünýä ähmiýetli başga-da birnäçe möhüm meseleler babatda köptaraplaýyn aragatnaşyklary uly derejede çylşyrymlaşdyrmaga ukyply bolan örän çylşyrymly ýagdaý bolup durýar.

Ýüze çykan şunuň ýaly şertlerde Türkmenistan jogapkärli döwlet hökmünde häzirki kynçylykly ýagdaýlary döredijilikli meýdançada ýeňip geçmek üçin halkara tagallalaryny birleşdirmek hem-de munuň üçin degişli syýasy-diplomatik şertleri we mümkinçilikleri döretmek boýunça zerur çäreleriň görülmegi ugrunda çykyş edýär.

Şundan ugur alyp, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 78-nji mejlisinde biziň ýurdumyz Baş Assambleýanyň «2025 ýyl – Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» atly kararnamasyny öňe sürdi we ol resminama 86 döwletiň dörediji bolup çykyş etmeginde biragyzdan kabul edildi.

Bu Kararnamada Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasynyň esasgoýujy maksatlary we ýörelgeleri, hususan-da, ýüze çykýan jedelli meseleleri parahatçylykly serişdeler we usullar arkaly çözmek baradaky borçnamalar öz beýanyny tapdy.

«2025 ýyl – Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» atly kararnama türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan yglan edilen «Dialog parahatçylygyň kepili» diýen halkara gatnaşyklardaky täze filosofiýanyň iş ýüzünde durmuşa geçýändigine şaýatlyk edýär.

Şeýlelikde agzalan resminamanyň kabul edilmegi bilen, häzirki wakalara we tendensiýalara deňgyra baha bermek arkaly, dünýä syýasatynda ynamsyzlygy we gapma-garşylykly dartgynlygy ýeňip geçmek üçin BMG-niň mümkinçiliklerini ulanmak babatda ilkinji möhüm ädim ädildi.

Türkmenistan 2025-nji ýylda Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylyny geçirmek baradaky çözgüde ählumumy derejedäki waka, halkara gatnaşyklarynyň hil taýdan täze tapgyryna geçmek üçin hakyky mümkinçilik hökmünde garaýar. Hakykatda, Türkmenistanyň başlangyjy ähli döwletleri dünýä ulgamynyň esasy ýörelgesi hökmünde parahatçylyk we ynanyşmak baradaky baş pikiri durmuşa geçirmegiň syýasy, ideologiki we amaly taraplaryny öz içine alýan bilelikdäki işe başlamaga çagyryşdyr.

Bu wezipäniň ulgamlaýyn esasda çözülmelidigi, hukuk we institusional gurallaryna esaslanmalydygy äşgärdir. Şu logika esaslanyp, Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow 2023-nji ýylda BMG-niň Baş Assambleýasynyň münberinden Ählumumy Howpsuzlyk Strategiýasyny işläp düzmek baradaky başlangyjy öňe sürdi. Biz muny 21-nji asyrda döwletara we halkara gatnaşyklaryň gurluşynyň garaýyşlar we ýörelgeler ulgamy hökmünde görýäris.

Strategiýa howpsuzlygyň ähli ugurlarynyň, ýagny harby-syýasy, ykdysady, energiýa, daşky gurşaw, biologik, tehnogen, maglumat howpsuzlygynyň özara baglanyşygyna esaslanýan dünýä meselelerini çözmekde toplumlaýyn çemeleşmegi göz öňünde tutýar.

Şundan ugur alyp, Ählumumy Howpsuzlyk Strategiýasy bar bolan hakyky ýagdaýlary we dünýä ösüşiniň zerurlyklaryny beýan edýän döwletara gatnaşyklarynyň täzelenen halkara hukuk binýady bolup hyzmat etmek üçin niýetlenendir. Şol sebäpli, konsepsiýa babatynda Türkmenistan agzalan strategiýany işläp düzmek pikirini parahatçylyk we ynanyşmak ýörelgelerini ykrar etmegiň logiki we kanunalaýyk baglanyşygy hasaplaýar.

Oňa BMG-niň işiniň birnäçe ugurlaryny goşmak teklip edilýär, hususan-da:

öňüni alyş diplomatiýasy, dawalaryň öňüni almak we olary aradan aýyrmak üçin gural hökmünde (BMG-niň Baş Assambleýasynyň 72/7, 75/272 we 77/273 belgili 2017-nji ýylyň 17-nji noýabrynda, 2021-nji ýylyň 16-njy aprelinde we 2023-nji ýylyň 24-nji fewralynda kabul eden «BMG-niň Merkezi Aziýada Öňüni alyş diplomatiýasy sebit merkeziniň orny» atly kararnamalarynyň esasynda);

bitaraplygyň mümkinçiliklerinden peýdalanmak, jedelleriň we gapma-garşylyklaryň parahatçylykly, syýasy we diplomatik ýollardan çözülmegi üçin (BMG-niň Baş Assambleýasynyň 2020-nji ýylyň 7-nji dekabryndaky 75/28 belgili «Halkara parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüş ýagdaýyny saklamakda we pugtalandyrmakda Bitaraplyk syýasatynyň orny we ähmiýeti» atly we 2017-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky 71/275 belgili «Halkara Bitaraplyk güni» atly kararnamalarynyň esasynda);

ynamdar dialog medeniýetini dikeltmek
(BMG-niň Baş Assambleýasynyň 2019-njy ýylyň 12-nji sentýabryndaky 73/338 belgili «2021-nji ýyl - Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly», 2022-nji ýylyň 6-njy dekabryndaky 77/32 belgili «2023-nji ýyl – Dialog parahatçylygyň kepili hökmünde halkara ýyly» we
2024-nji ýylyň 21-nji martyndaky 78/266 belgili
«2025-nji ýyl – Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» kararnamalary).

Şeýlelikde, Türkmenistan Ählumumy howpsuzlygy üpjün etmäge gönükdirilen täze guraly döretmek pikirini teklip etmek bilen, BMG-niň dünýä jemgyýetçiliginiň häzirki döwrüň kynçylyklary we olary ýeňip geçmegiň ýollary baradaky garaýyşlaryny beýan edýän halkara hukuk binýadyna berk esaslanýar.

2025-nji ýyl dünýä meselelerinde ösüp barýan ýurtlaryň has aýdyň we täsirli ornuny görkezmegi maksat edinýär. Hakyky ynanyşma diňe ösüp barýan döwletleriň kanuny hukuklaryny we azatlyklaryny ykrar etmegi, olaryň syýasy özygtyýarlylygyna hormat goýulmagyny, energiýa çeşmeleriniň deň paýlanmagyny, tehnologiýa elýeterliligini, howanyň zyňyndylary we daşky gurşawy aýawly saklamak meselelerinde kemsitmezlik çemeleşmeleri berjaý etmegi göz öňünde tutýan deňhukukly we sazlaşykly dialogyň esasynda döredilip bilner. Ählumumy derejede durnukly howpsuzlygy we durnuklylygy diňe görkezilen şertler ýerine ýetirilen halatynda üpjün edip boljakdygy äşgärdir.

Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda Türkmenistan sebit howpsuzlygy meselelerine aýratyn üns bermegi teklip edýär.

Şu nukdaýnazardan, biziň ýurdumyz Merkezi Aziýanyň we ýanaşyk sebitleriň meselelerine, ýagny bar bolan syýasy, durmuş, ynsanperwer, daşky gurşaw, energetika, suw serişdelerini ulanmak we beýleki meseleleriň toplumyna örän ünsli garamagyň zerurdygyndan ugur alýar. Munuň üçin esas hökmünde Türkmenistanyň başlangyjy bilen kabul edilen BMG-niň Baş Assambleýasynyň «Merkezi Aziýa parahatçylygyň, ynanyşmagyň we hyzmatdaşlygyň zolagy», «Merkezi Aziýada ýadro ýaragyndan azat zolak hakyndaky Şertnama», «Birleşen Milletler Guramasy bilen Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň arasynda hyzmatdaşlyk» hakyndaky kararnamalary hyzmat edýär.

Türkmenistan BMG-niň işine hem mazmun taýdan, hem-de gurluş taýdan sebit ölçeginiň berilmegi ugrunda çykyş edýär. Şeýle çemeleşmäniň bilelikdäki işe zerur bolan aýdyňlygy berjekdigine, onuň iş ukyplylygyny we täsirliligini artdyrjakdygyna ynanýarys.

Merkezi Aziýa – BMG ugry boýunça hemmetaraplaýyn, doly görnüşli, köp derejeli we ulgamlaýyn dialogyň ýola goýulmagynyň wagtynyň gelendigi babatda berk ynam bar. Bu ugur Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda Türkmenistanyň işleriniň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüler.

Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda biragyzdan kabul edilen BMG-niň Baş Assambleýasynyň 50/80 belgili «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy» atly Kararnamasyna laýyklykda Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň ykrar edilmeginiň 30 ýyllygyna gabat gelýär. Ýurdumyzyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýy Baş Assambleýanyň 2015-nji ýylyň 3-nji iýunyndaky 69/285 belgili Kararnamasy bilen gaýtadan tassyklandy.

Geçen ýyllaryň dowamynda biziň Bitaraplygymyzyň yzygiderli ösüşi bu derejämiziň BMG-niň esas goýujy gymmatlyklaryna we maksatlaryna laýyk gelýändigini subut etdi we dünýä jemgyýetçiliginiň umumy gymmatlygy hökmünde ykrar edildi. Bu ýagdaý şol sanda Türkmenistanyň başlangyjy bilen Baş Assambleýa tarapyndan 12-nji dekabryň Halkara Bitaraplyk güni hökmünde yglan edilmegi bilen hem tassyklandy.

Beýan edilenlerden ugur alyp, bitaraplyk, onuň ýörelgeleri we amaly gurallary halkara jemgyýetçiligi tarapyndan has giňden ulanylmalydyr. Bitaraplygyň mümkinçilikleri örän uludyr.

Ol diňe birnäçe döwletiň özleri üçin parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we abadançylyk getiren daşary syýasatlarynyň milli nusgasy bolman, eýsem ýüze çykýan düşünişmezlikleri gepleşikler stolunyň başynda parahatçylykly ýollar arkaly çözmek üçin meýdança bolup hyzmat edýär.

Şu pikire eýermek bilen, Türkmenistan bitarap döwletlere Milletler Bileleşiginiň parahatçylyk dörediji tagallalarynda BMG-niň ileri tutulýan hyzmatdaşy diýen hukuk derejesiniň berilmegi baradaky başlangyjy öňe sürdi. Munuň bitaraplygyň we öňüni alyş diplomatiýasynyň mümkinçilikleriniň dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan has işjeň we manyly ulanylmagy üçin täsirli hem-de ylham beriji itergi boljakdygyna ynanýarys.

Türkmenistan bitarap, goşulyşmaýan we birleşmelere girmeýän ýurtlaryň, bar bolan we ýüze çykyp biljek gapma-garşylyklary çözmegiň parahatçylykly, syýasy-diplomatik usullaryna geçmek üçin şertleri döretmekde mümkinçiliklerini, tejribesini we ygtyýarlygyny birleşdirip, gapma-garşylyklara gatnaşmazlyk hem-de goşulyşmazlyk ýörelgelerine eýerýän ähli döwletleriň goldawyna garaşýar. Şu manyda aýdylanda, Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly gapma-garşylyk häsiýetli çemeleşmeden ýüz öwüren ähli sagdyn we jogapkärli güýçleri, döwletleri ýa-da ýurtlaryň toparlaryny birleşdirmek üçin meýdança hökmünde bitaraplygy iş ýüzünde amal etmäge mümkinçilik berýär.

Türkmenistan Milletler Bileleşiginiň tutýan ornuny bellemek bilen, BMG-niň döredilmeginiň 80 ýyllygyna gabat gelýän Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda hemme agza döwletleriň hukuk taýdan ähli ygtyýarlylyklara eýe bolan ýeke-täk halkara gurama hökmünde BMG-niň Tertipnamasyna we onuň mandatyna ygrarlydyklaryny tassyklajakdyklaryna ynam bildirýär.

Hut häzirki wagtda, halkara ýagdaýynyň ýitileşen şertlerinde güýçli, täsirli, netijeli BMG bolan zerurlyk has hem artýar. Onuň öňbaşçy wezipesi babatynda şübhe bolmaly däl-de, eýsem ol güýçlendirilmeli we goldanmalydyr. Häzirki wagtda hakykatdan-da çynlakaý bolan dünýä meseleleriniň hiç birini ýekelikde çözmek mümkin däldir. Bu eýýäm subut edilen hakykat bolup durýar. Şol sebäpli diňe BMG özüne mahsus bolan tejribesiniň esasynda ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmekde merkezi, möhüm orny eýelemäge ukyplydyr. Türkmenistan munuň üçin ähli tagallalary eder.

Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda Türkmenistan Durnukly Ösüş Maksatlaryny ilerletmek boýunça hyzmatdaşlygyň ulgamlaýyn strategiýasyny işjeňleşdirmegi teklip edýär.

Bu maksatlara diňe häzirki zaman dünýä ulgamynyň esasy ösüş hadysalaryna ähli döwletleriň doly görnüşde gatnaşmagy üçin şertleri üpjün etmek, geljegiň ykdysadyýetine çäk goýmaklyk, birtaraplaýynlyk, syýasatlaşdyrmaklyk we kemsitmeklik bolmazdan täze çemeleşmeleri döretmek arkaly ýetmek mümkindir.

Şeýle hem Türkmenistanyň ädimleri Durnukly Ösüş Maksatlary babatda bilelikdäki işe hem-de geoykdysadyýetiň durmuşa geçirip boljak we uzakmöhletleýin nusgalaryny döretmäge gönükdirilendir. Munda energetika özgerişligi we ulag arabaglanyşygy ýaly iki strategiki ileri tutulýan ugruň durmuşa geçirilmegine kesgitleýji orun berilýär.

Türkmenistan tarapyndan ýaňy-ýakynda öňe sürlen Ählumumy energetika howpsuzlygy we durnuklylygy boýunça hyzmatdaşlygyň Bileleşigini hem-de Durnukly ulag baglanyşygynyň Ählumumy Atlasyny döretmek baradaky tekliplere düşünilmegini we olaryň goldanylmagyny gazanmak zerurdyr.

Türkmenistan pes uglerodly energetika geçmek arkaly energetika özgerişligini amala aşyrmagyň strategiki ugruny saýlady. Bu ýagdaýda agzalan ýoldan gitmek isleýän döwletler üçin deň we birmeňzeş amatly şertleri kepillendirjek, energiýany tygşytlaýjy tehnologiýalara elýeterliligi üpjün etmek üçin zerur şertleri döredip biljek, gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini mümkin boldugyndan köp ulanmak üçin özleriniň howa we geografiki artykmaçlyklaryny peýdalanmaga mümkinçilik berjek çemeleşmeler hem zerur diýlip hasaplanýar.

Bu çemeleşme ykdysadyýetde, söwdada, ulagda, senagatda, çig mal öndürmekde we gaýtadan işlemekde we beýleki birnäçe ugurlarda ekologiýa ölçegleriniň gyşarnyksyz ileri tutulmagyny, şeýle hem ilatyň ekologiýa sowatlylygyny, biliminiň we aň-düşünje derejesiniň ýokarlandyrylmagyny göz öňünde tutýar.

Häzirki wagtda adaty energiýa çeşmeleriniň «ýaşyl» gün tertibine esaslanýan täze çeşmeler bilen utgaşdyrylmagy we sazlaşykda ulanylmagy talap edilýär. Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda Türkmenistan «ýaşyl diplomatiýa» hem-de umumy jogapkärçilige esaslanjak, hususy we toparlaýyn bähbitleri ýeňip geçjek, umumy bähbitlere hyzmat etjek özara gatnaşyklaryň görnüşlerini dünýä giňişliginde ilerletmäge aýratyn üns berer.

Türkmenistan ählumumy azyk howpsuzlygy, elýeterli saglygy goraýyş, ýokanç keselleriň öňüni almak we bütindünýä epidemiýalarynyň netijelerini ýeňip geçmek meselelerinde hem edil şunuň ýaly ýörelgeleriň tarapdary bolup çykyş eder.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) ornuny berkitmegiň we goldamagyň maksadalaýyklygyndan ugur alýar. BSGG-niň ýardamy we utgaşdyrmagy esasynda, derman serişdelerini we lukmançylyk enjamlaryny bu ugurda has uly kynçylyk çekýän ýurtlara öz wagtynda we üznüksiz eltip bermek üçin has netijeli we adalatly logistika ulgamyny döretmek zerur hasaplanylýar.

Türkmenistan öňümizdäki «2025-nji – Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylyna» halkara gatnaşyklaryny ynsanperwerleşdirmegiň örän möhüm döwri hökmünde garaýar.

Biziň köptaraplaýyn düzümleriň çäklerinde alyp barjak işlerimiz aşakdaky maksatlar bilen baglanyşykly bolar:

  • bosgunlaryň we raýatlygy bolmadyk adamlaryň hukuklaryny üpjün etmek;

  • eneligi we çagalygy goldamak;

  • ýaşlaryň hemmetaraplaýyn ösmegi, olaryň ylymda, döredijilikde we sportda öz mümkinçiliklerini ulanyp bilmekleri üçin şertleri döretmek.

Türkmenistanyň bu meselelere çemeleşmesi ynsanperwer ugurly düzümler bolan ÝUNESKO, BMG-niň Çagalar Gaznasy (UNICEF), BMG-niň bosgunlar boýunça Ýokary Komissarynyň müdirligi, Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý jemgyýetleriniň Halkara Federasiýasy we beýleki guramalar bilen hyzmatdaşlygyň ýollaryny işjeňleşdirmäge we netijeliligini ýokarlandyrmaga esaslanýar.

Ynsanperwer meseleleriň çözülmeginde Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň hem uly ähmiýete eýe bolýandygy aýratyn möhümdir. Şol sebäpli bu Gaznanyň mümkinçiliklerini ulanmak arkaly, Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda dürli ýurtlarda mätäçlik çekýän adamlara giňmöçberli ynsanperwer goldaw bermek işleri dowam eder.

Demokratik institutlary, raýatlaryň hukuklaryny, azatlyklaryny we kanuny bähbitlerini üpjün etmegiň amallary we bu meselelerde halkara hyzmatdaşlygyny kämilleşdirmekde hukuk goraýjy düzümler hem-de
BMG-niň edaralary bilen konstruktiw we birek-birege hormat goýmak esasyndaky hyzmatdaşlyk uly ähmiýete eýedir.

Ynsanperwer gün tertibiniň medeniýetara gatnaşyklaryň, halklaryň arasynda özara düşünişmek, hormat goýmak we hoşniýetlilik köprülerini gurmagyň, düşünişmezlikleri, köpçülik aňynda ornaşan ters garaýyşlary we pikirleri ýeňip geçmegiň möhüm we aýrylmaz bölegine öwrüljekdigine ynanýarys. Bu işde parlament we «halk» diplomatiýasyna, medeni alyş-çalyşlara, zenanlaryň, ýaşlaryň we sport wekilleriniň gatnaşyklaryna möhüm orun degişlidir.

Türkmenistan tarapyndan 2025-nji ýyl – Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly BMG-niň Baş sekretarynyň başlangyjy bilen 2024-nji ýylyň sentýabr aýynda geçirilen «Geljegiň sammitinde» kabul edilen «Geljegiň hatyrasyna paktyny» iş ýüzünde durmuşa geçirmek bilen baglylykda seredilýär. Türkmenistan jemleýji resminamada beýan edilen ähli maksatlara ýetmek üçin tagallalary eder.

Beýan edilen çemeleşmeler we garaýyşlar Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylyny mynasyp derejede geçirmek boýunça Türkmenistan tarapyndan teklip edilýän aşakdaky anyk işleri hem-de çäreleri amala aşyrmak üçin umumy syýasy meýdança bolup durýar:

1. Halkara forumlar we maslahatlar:

•        2025-nji ýylyň ýanwar aýynda Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň resmi açylyşy;

•        Mowzuklaýyn maslahatlar we dialoglar, şol sanda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň we Baş Assambleýasynyň, Goşulyşmazlyk Hereketiniň, BMG-niň Parahatçylygy üpjün etmek boýunça komissiýasynyň we beýleki halkara meýdançalaryň çäklerinde;

•        Parlamentara dialog forumy;

•        Parahatçylygy, ynanyşmagy we howpsuzlygy berkitmek boýunça sebit maslahatlary;

•        Parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň bähbidine Bitaraplygyň dostlary toparynyň yzygiderli duşuşyklary;

•        Parahatçylygyň we howpsuzlygyň bähbidine zenanlaryň we ýaşlaryň ornuny  berkitmek boýunça halkara çäreler;

•        BMG-niň merkezi edarasynda geçiriljek bitaraplyk hakynda maslahat.

2. Maglumat we aň-bilim işi:

•        Bitaraplygyň ýörelgelerine, onuň dawalaryň öňüni almakda we durnukly ösüşi gazanmakda eýeleýän ornuna bagyşlanan maglumatlary taýýarlamak we çap etmek;

•        Bilim maksatly çäreleri, ýagny dersleri, okuw sapaklaryny we interaktiw seminarlary guramak;

•        Parahatçylygyň we ynanyşmagyň ynsanperwer ýörelgelerini wagyz etmek hem-de bu işe ýaşlaryň ählumumy goşulmagyny gazanmak maksady bilen, jemgyýetçilik torlaryny we sanly diplomatiýany amala aşyrmagyň mümkinçiliklerini ulanmak.

3. Halkara medeni-köpçülikleýin çäreler:

•        «Parahatçylyk sazy» festiwaly;

•        «Parahatçylyk we ynanyşmak» atly halkara ýaşlar bäsleşigi;

•        Halkara sport çäreleri;

•        Birleşen Milletler Guramasynyň oýunlarynyň geçirilmegi;

•        Talyplar üçin ylmy bäsleşikler we maslahatlar;

•        Mekdeplerde parahatçylyk we ynanyşmak barada açyk sapaklar.

4. BMG-niň we beýleki halkara guramalaryň derejesindäki işler:

•        Bitaraplygyň dostlary toparynyň tematiki duşuşygy;

•        Parahatçylyk zolagy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlisi;

•        Ösüşi maliýeleşdirmek boýunça sebit duşuşygy.

5. Webinarlar we wideomaslahatlar:

•        Hyzmatdaşlar bilen Bitaraplyk hakynda webinarlar;

•        Halkara gatnaşyklary boýunça ýokary okuw mekdepleriniň arasynda wideomaslahatlar.

6. Sebitleýin we ýöriteleşdirilen çäreler:

•        Hazar meselesi boýunça duşuşyklar;

•        Merkezi Aziýada hyzmatdaşlyk meseleleri boýunça köptaraplaýyn dialoglar;

•        Ýöriteleşdirilen halkara guramalaryň ugry boýunça okuw maslahatlary.

2025-nji ýylyň dekabr aýynda Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylyna, Halkara Bitaraplyk gününe hem-de Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp geçiriljek uly halkara forumy naýbaşy waka bolar.

Türkmenistan özüniň syýasy giňişligini we bar bolan infrastrukturasyny bu Konsepsiýanyň maksatlaryny amala aşyrmak hem-de degişli çäreleri durmuşa geçirmek üçin ulanmaga taýýardyr.

Bu ugurda ähli gyzyklanma bildirýän döwletler, halkara guramalar, düzümler we institutlar bilelikdäki döredijilikli işleri amala aşyrmak üçin hormat bilen hyzmatdaşlyga çagyrylýar.

72
72 09.09.2026
Pagta ýygymyna ak pata berildi

      Hormatly Prezidentimiz, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň 28-nji awgustda sanly ulgam arkaly geçiren Ministrler Kabinetiniň Mejlisinde 2-nji sentýabrda ýurdumyzda 2027-nji ýylyň hasyly üçin güýzlük bugdaý ekişine girişmäge,9-njy sentýabrda “Garaşsyz,baky Bitarap Türkmenistan-bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň pagta ýygymyna başlamaga beren ak patasy esasynda şu gün Mary welaýatynyň edermen “ak altyn” ussatlaram il arasynda hormatlanylýan ýaşulularyň bissimillasy bilen ýetişdirilen bol, bereketli pagta hasylyny ýygnamak işine guramaçylykly girişdiler. Toprakdan dür öndürýän ussat pagtaçy daýhanlaryň durmuşyndaky şu gyzgalaňly hem-de jogapkärli pagta ýygymy möwsümine girişilmegi mynasybetli ilki bilen Mary welaýat häkimliginiň mejlisler jaýynda ýörite geňeş  maslahaty geçirildi. Oňa welaýat häkimliginiň jogapkär işgärleri, welaýatyň etraplarynyň, şäherleriniň häkimleri, häkimleriň orunbasarlary, welaýatyň edara – kärhanalarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, daýhan birleşikleriniň başlyklary, ussat  kärendeçiler, hormatly ýaşulular, Türkmen Oba hojalyk uniwersitetiniň Baýramaly Agrosenagat orta hünär okuw mekdebiniň talyp ýaşlary gatnaşdylar. Mary welaýat häkimliginiň gurnamagynda geçirilen maslahatda edilen çykyşlarda welaýatyň  pagta meýdanlarynda ýetişdirilen “ak altyn” hasylyny gysga möhletde, zaýasyz ýygnap, döwlet harmanyna tabşyrmakda welaýatyň pagtaçy daýhanlarynyň, ýer eýeleriniň öňlerinde durýan möhüm wezipeler birin-birin ara alnyp maslahatlaşyldy. Çykyş edenler Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ekerançy daýhanlarymyza tehnika, tohum, dökün, suw babatynda berýän bimöçber ýardam – goldawlary üçin türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyza, hormatly Prezidentimiz, Arkadagly Gahryman Serdarymyza tüýs ýürekden çykýan alkyş hem hoşallyk sözlerini aýtdylar. Dabara gatnaşanlar Mary welaýat Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýine gezelenç edip, bu ýerdäki halkymyzyň geçmiş taryhyna degişli muzeý  gymmatlyklary, Mary welaýat kitaphanasynda bolsa täze neşir edilen kitaplar bilen tanyş boldular. Soňra maslahata gatnaşanlar welaýat derejesinde pagta ýygymyna girişilýän ýer bolan welaýatyň Wekilbazar etrabynyň “Türkmenistan” daýhan birleşiginiň “ak altynly” atyzlarynyň gyrasyna bardylar. Dabara gatnaşanlar pagtaçylaryň yhlasly zähmeti bilen ösdürilip ýetişdirilen “ak altynly” atyzlary höwes bilen synladylar. Gahryman Arkadagymyzyň,hormatly Prezidentimiziň dünýäniň ösen döwletleriniň önüm öndürijilerinden satyn alyp beren kuwwatly hem ýokary öndürijilikli pagta ýygyjy kombaýnlarynyň, kuwwatly traktorlarynyň, ýük awtoulaglarynyň “ak altynly” atyzlara ýaraşyk berip duran uzyn hatary hormatly ýaşulularda aýratyn buýsanç duýgusyny döretdi. Ýokary iş öndürijilikli bu pagta ýygyjy kombaýnlaryň ýetişdirilen “ak altyn” hasylyny gysga möhletde hem-de zaýasyz ýygnap almakdaky ýokary mümkinçilikleri bilen ýakyndan tanşan, billeri ak fartukly hormatly ýaşulular, daýhanlarymyza toprakdan bol hasyl almaga döredip berýän giň mümkinçilikleri üçin Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň atlaryna tüýs ýürekden çykýan alkyşly sözlerini beýan etdiler. Döwletimiziň hemişelik Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly baýramçylygynyň giňden toýlanylýan ýylynyň pagta hasylynyň ýygymyna bissimilla bilen başlap beren hormatly ýaşulularyň bu asylly hereketine hemmeler işjeň goşuldylar. Pagtaçy gyzlar hasyl ýygymyny giňden ýaýbaňlandyrdylar. Şeýlelikde, welaýatyň bol hasylyny güjeňläp duran “ak altynly”  atyzlarynda daýhan zähmetiniň joşguny emele gelip, “Garaşsyz,baky Bitarap Türkmenistan-bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň pagta ýygymy giňden badalga aldy. Bereketli altyn güýzüň başynda atyzlarda göýä ak gunduz ýaly bolup açylan pagta hanalary bu günki dabara gatnaşýanlaryň begenç – buýsanjyny ýene bir gez artdyrdy. Welaýatyň bagtyýar ilaty hem-de edermen pagtaçy daýhanlary üçin hakyky baýramçylyga öwrülen bu günki dabarada welaýatyň medeniýet, sungat ussatlarynyň çykyşlary-da giňden ýaýbaňlandyryldy. Welaýatyň Kemine adyndaky döwlet drama teatrynyň artistleriniň teatrlaşdyrylan çykyşy hemmelere ruhy lezzet berdi. Ýerine ýetirilen aýdymlarda Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwri, ýyl – ýyldan ösüşleriň täze belentliklerine çykýan asuda,erkana Watanymyz, Diýarymyzyň hemişelik Garaşsyzlygynyň ýetip gelýän 35 ýyllyk şanly baýramçylygy, “ak altyna” deňelýän ak pagta, pagtaçylaryň päk zähmeti, Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän hormatly Prezidentimiziň il – halk, döwlet hem-de bütin adamzat bähbitli rowaç işleri, dünýä nusgalyk başlangyçlary belent joşgun bilen wasp edildi. Dabarada welaýatyň iň saýlama tans toparlarynyň ussatlyk bilen ýerine ýetiren joşgunly tanslary giň,bereketli ekinzarlyga ýaň salyp, dabara gatnaşýanlar tarapyndan el çarpyşmalar bilen garşy alyndy. Bu ýerde Agrar partiýanyň welaýat komitetiniň işgärleriniň hem-de Baýramaly Agrosenagat orta hünär okuw mekdebiniň talyp ýaşlarynyň gatnaşmaklarynda geçirilen tejribe-okuw maslahatynda hünärmenler çykyş edip, möwsümde ýygym tehnikasynyň,beýleki kämil tehnologiýaly oba hojalyk mehanizmleriniň saz,ýokary öndürjilikli işledilmegi dogrusynda öz gymmatly maslahatlaryny berdiler. Dabarada Mary welaýat Polisiýa müdirliginiň Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň hem-de Ýangyn howpsuzlygy bölüminiň işgärleri wagyz – nesihat çäresini geçirip, hasyl ýygymyna gatnaşýan mehanizatorlary ýygym möwsüminde ýol hereketiniň kadalaryny, ýangyn howpsuzlygyny doly we dogry berjaý etmegiň düzgünleri bilen tanyşdyrdylar. Bu gün welaýatda hasyl ýygymyna girişilmegi mynasybetli guralan dabaranyň geçýän ýerinde ak öýler dikilip, hakyky baýramçylyk görnüşi emele getirilipdir. Welaýat oba senagat toplumynyň gaýtadan işleýji edara – kärhanalarynyň öndüren dürli azyk, çörek we gök, bakja, miwe önümleriniň bu ýerde guralan giň sergisi bazarlarymyzda döredilen azyk bolçulygynyň aýdyň alamaty bolup, dabara gatnaşýanlaryň göwün guşuny ganatlandyrdy. Amaly – haşam sungatyna, senetçilige degişli işleriň, muzeý gymmatlyklarynyň, nepisden – nepis haly we haly önümleriniň, ene – mamalarymyzyň on barmagynyň gudratyndan dörän el işleriniň, daýhançylykda ulanylýan iş gurallarynyň sergileri-de özüniň köp öwüşginliligi bilen hemmeleriň ünsini özüne çekdi. Dabarada gelin – gyzlaryň hamyr ýugrup, tamdyra çörek ýapyp, pişme bişirmekleri, dürli tagamlary taýýarlamaklary baýramçylyga millilik ruhuny çaýdy. Döwletimiziň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk şanly toýunyň giňden toýlanylýan ýylynda Mary welaýatynyň pagtaçy daýhanlary bir ýüz altmyş iki müň gektar meýdana gowaçanyň welaýatyň toprak hem howa şertlerinde ýokary hasyl berýän, kesellere durnukly orta süýümli “Ýolöten – 7”, “Ýolöten – 39”, inçe süýümli “Ýolöten – 14” sortlaryny ekip, bol hasyl ösdürip ýetişdirdiler. Olar şu ýyl üç ýüz elli dokuz müň tonna “ak altyn” hasylyny döwlet harmanyna tabşyrmaklygy maksat edinýärler. Welaýatda şu ýyl pagta ýygymynda pagta ýygyjy kombaýnlaryň ýeterlik möçberini işletmeklik meýilleşdirilýär. Welaýatyň medeni çäklerinde hem-de uzakdaky ýaýlalarynda ýetişdirilen bol, bereketli pagta hasylyny synlanyňda Mary welaýatynyň pagtaçy daýhanlarynyň arzyly sepgidi abraý bilen eýelejekdiklerine pugta ynam döreýär. Dabaradan soň üstüne şu ýylky ýetişdirilen “ak altyn” hasyly ýüklenen awtoulag kerweni Mary şäheriniň iki gyrasy kaşaň binalar bilen jäheklenen giň, görkana köçelerinden ýoluny dowam etdirip,welaýatyň Sakarçäge etrabyndaky her ýylda kyrk müň tonna tohumlyk pagtany gaýtadan işlemeklige niýetlenen pagta arassalaýjy kärhanasyna bardy. Üsti hasyl ýükli awtoulaglary hormatly ýaşulular, kärhananyň işgärleri, pagtaçy daýhanlar garşy aldylar.Medeniýet-sungat işgärleriniň,beýleki dabara gatnaşýanlaryň bu ýere toý ýörişi bilen gelmekleri şu günki çäräniň aýratyn dabaraly pursatlary boldy. Bu ýerde dabara gatnaşýanlary teatr artistleri ak pagta bagyşlanan teatrlaşdyrylan çykyşy, welaýatyň aýdym – saz, tans toparlary belent heňlerde ýerine ýetirilýän aýdym – sazlar, döwrebap tanslar bilen garşy aldylar. Ýaňlanan aýdymlarda Garaşsyz döwletimizde geçen 35 ýylyň içinde gazanylan ösüşler, ýetilen belent sepgitler aýratyn joşgun bilen wasp edildi. Dabarada edilen çykyşlarda “Garaşsyz,baky Bitarap Türkmenistan-bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň  pagta ýygymyna girişilmegi mynasybetli gutlag sözleri aýdylyp, ýurdumyzyň oba hojalygyny düýpli ýokary götermek ugrunda taýsyz tagallalar edýän  türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň atlaryna alkyş sözleri beýan edildi. Bu ýerde pagta ýygymynyň ilkinji gününde özleriniň şertnamalaýyn tabşyryklaryny üstünlikli ýerine ýetiren ussat pagtaçy kärendeçilere hormatly Prezidentimiziň adyndan gymmat bahaly sowgatlaryň gowşurylmagy hem dabaraly pursatlar boldy. Şöhratly geçmiş taryhymyzda dünýä medeniýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan halkymyzyň bahasyna ýetip bolmajak milli gymmatlyklarynyň, haly we haly önümleriniň, elleri çeper zenanlaryň nusgalyk el işleriniň, güneşe baý ülkämiziň bereketli topragynda pagtaçy daýhanlarymyzyň zähmeti bilen öndürilýän gymmatly pagta hasylyndan işlenilip çykarylýan dokma önümleriniň sergileri dabara aýratyn bezeg berdi. Dabarada täze hasylyň ilkinji tonnalarynyň kärhana tabşyrylyp, gaýtadan işlenilip başlanylmagy,ýaşuly nesliň wekilleriniň bolsa ony ýüzlerine sylyp garşy almaklary şu günki çäräniň şatlyk – şowhunyny has-da artdyrdy. Ýeri gelende aýtsak, Mary welaýatyndaky “Marypagta”önümçilik birleşiginiň  dokuz sany pagta arassalaýjy kärhanasy hem-de kabul ediş harmanhanalarynyň otuz bäşisi şu ýyl welaýat boýunça ýetişdirilen pagta hasylyny bökdençsiz kabul etmeklige hem-de ony gaýtadan işlemeklige birkemsiz taýýar edildi. Mary welaýatynyň ussat pagtaçy daýhanlary toprakdan bol hasyl almaga döredip berýän giň mümkinçilikleri üçin Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň atlaryna  alkyş hem hoşallyk sözlerini aýdýarlar. Harmanyňyza bereket, Mary welaýatynyň edermen pagtaçy daýhanlary!     Soňra berlen toý sadakasynda okalan aýat-töwirlerde il agzybirligi ýurt abadançylygy,türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň,hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlarynyň sag,ömürleriniň uzak,belent tutumly işleriniň hemişe rowaç bolmagy dileg edildi. Sapardurdy Ýaýlyýew.

180
180 08.09.2026
Belent sepgitleriň aýdyň beýany

Ýakynda TMÝG-niň şäher geňeşiniň hem-de Mary nebitgaz orta hünär okuw mekdebiniň bilelikde guramagynda ady agzalan mekdepde talyp ýaşlaryň gatnaşmagynda maslahat geçirildi. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygynyň şanly toýy mynasybetli çäreleri guramak we Garaşsyzlyk ýyllary içinde gazanylan belent sepgitleri ýaşlara wagyz etmek maksady bilen geçirilen maslahat hemmeler üçin örän täsirli boldy. Maslahatda TMÝG-niň şäher geňeşiniň başlygy, şäher halk maslahatynyň başlygy Resul Baýramow, Mary nebitgaz orta hünär okuw mekdebiniň direktory Merdangeldi Paşykow, mekdep direktorynyň orunbasary Garry Agageldiýew, mekdebiň mugallymy, ilkinji ýaşlar guramasynyň başlygy Şamuhammet Ataýew we beýlekiler çykyş etdiler. Çykyş edenler Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallasy netijesinde ýurdumyzda bilim ulgamynda belent sepgitlere ýetilýändigi, ata Watanymyza wepaly, il-günümize gerekli nesilleri kemala getirmekde hem-de olaryň bilim derejesini ýokarlandyrmakda bimöçber işleriň alnyp barylýandygy, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygynyň toýuny uly ruhubelentlikde geçirmekde birnäçe çäreleriň guralýandygy, şol ýyllaryň içinde Türkmenistan döwletimiziň ähli ulgamlarynda uly üstünlikleriň gazanylandygy hakynda giňişleýin durup geçdiler. Göwher KAKAGELDIÝEWA.

174
174 08.09.2026
Döwrüň talaby ýokarlanýar

Ýurdumyzyň ähli ýerinde bolşy ýaly, welaýatymyzda-da 2026 — 2027-nji täze okuw ýylyna guramaçylykly girişildi. Hormatly Prezidentimiz ýaş nesle bilim-terbiýe bermegiň meselelerine hemişe uly ähmiýet berip, möhüm wezipeleri öňde goýýar. Golaýda etrap prokuraturasy etrap bilim bölümi bilen şu bölümiň mejlisler zalynda wagyz-nesihat duşuşygyny geçirdi. Oňa etrap prokuraturasynyň, etrap bilim bölüminiň işgärleri, orta mekdepleriň müdirleri we mugallymlary gatnaşdylar. Duşuşykda etrap prokuraturasynyň sülçüsi, 2-nji derejeli ýurist Tagandurdy Tagandurdyýew, etrap bilim bölüminiň müdiri Eziz Öwezekow, hünärmeni Batyr Bäşimow çykyş etdiler. Etrap prokuraturasynyň sülçüsi, 2-nji derejeli ýurist Tagandurdy Tagandurdyýew ýurdumyzyň bilim ulgamynyň kanunçylygy, ony ýerine ýetirmegiň talaplary dogrusynda durup geçdi. Şeýle hem duşuşykda çykyş edenler ýaş nesle durnukly bilim we mynasyp terbiýe bermekde alnyp barylýan işler, öňde durýan wezipeler dogrusynda giňişleýin gürrüň etdiler. Duşuşygyň dowamynda özara pikir alyşmalara uly orun berildi. Andreý ÖWEZDURDYÝEW.

180
180 08.09.2026
Möhüm meselelere garaldy

Hormatly Prezidentimiziň tagallalary bilen halkymyzyň saglygyny goramakda giň möçberli işler durmuşa geçirilýär. Munuň özi adam hakdaky aladanyň anyk işlerde öz beýanyny tapýandygyna şaýatlyk edýär. Ýakynda etrap häkimliginiň mejlisler zalynda maslahat geçirildi. Ony etrap prokuraturasy etrap hassahanasy bilen bilelikde gurap, maslahata ýokarda atlary agzalan edaralaryň işgärleri gatnaşdylar. Maslahatda etrap häkiminiň orunbasary, etrap zenanlar bölüminiň başlygy Gülbahar Nurýagdyýewa, etrap prokurorynyň kömekçisi, 3-nji derejeli ýurist Akmyrat Sadyýew, etrap häkimliginiň baş hünärmeni Döwran Aşyrow çykyş etdiler. Çykyş edenler döwlet Baştutanymyzyň halkymyzyň saglygyny goramaga we berkitmäge gönükdirilen il-gün bähbitli öňde goýýan wezipelerini durmuşa geçirmekde alnyp barylýan işler barada giňişleýin gürrüň etdiler. Halkymyzyň saglygyny ähli zatdan ileri tutýan hormatly Prezidentimiziň adam hakdaky alada bilen bagly tagallalarynyň üstünlikli amala aşyrylýandygy dogrusynda durup geçdiler. Yhlas KURBANNAZAROW.

181
181 08.09.2026
Çekeleşikli geçdi

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda bedenterbiýä we sporta aýratyn üns berilýär. Döwletimiziň sport abraýy belent derejä göterilýär. Hut şu esasda ýurdumyzda sporta höwesek ýaşlaryň sany hem artýar. Golaýda Mary şäherindäki 4-nji sport mekdebinde 2011 — 2012-nji ýyllarda doglan oglanlaryň arasynda taekwon-do (ITF) boýunça welaýatyň birinjiligini almak ugrunda ýaryş geçirildi. Gyzykly geçen ýaryşa welaýatymyzdaky sport mekdepleriniň tälimçileri we türgenleri gatnaşdylar. Çekeleşikli geçen ýaryşda Mary şäherindäki 4-nji sport mekdebiniň türgeni Amanmyrat Aşyrow 1-nji, Mary etrabyndaky sport mekdebiniň türgenleri Daýanç Toýlyýew 2-nji, Daýanç Muhadow 3-nji orunlara mynasyp boldular. Aýparça AKYMOWA.

98
98 07.09.2026
Öwüt

“Gelnim, saňa diýýän, Gyzym, sen düşün!”. Isleseň, ýaşynma, Isleseň, ýaşyn. Däbem däpdir welin, Öz işiň bular. Agzyň ýaşmaksyzam, Sylasa bolar. Wepaly boljak bol, Baran öýüňe. Gussasyny çekiş, Goşul toýuna. Ol öý sowuk bolsa, Ýylatjak bolgun! Ol öý kiçi bolsa, Ulaltjak bolgun! Gelin diýen gelin, Bolsa akylly. Tutuş öýe siňer, Onuň ýakymy. Gelin diýen gelin, Bolanda haýýar. Çagaň üsti bilen, Ärine gargar. Sen hyzmatkär dälsiň, Gaýyn hökümdar. Gaýyn bimamlamy — — Geple, hakyň bar. Abraý diýen zady, Aýagyn, gyzym! Düşümli bolsun-da, Aýagyň, gyzym! Berdinazar HUDAÝNAZAROW.

80
80 07.09.2026
DAÝHANÇYLYK HAKDA PÄHIMLER

Miwäni iýen wagtyň ekeni ýatdan çykarma. Ýere bir sagat gijä galsaň, ýer bir ýyl gijä galýar. Orak wagty alakalaryňam aladasy köp. Agaç hernäçe boý alsa-da, köki toprakda galar. Bugdaý däneden öner, pagta — hanadan. Gyş suwy — gyzyl suw. Dökün bolmasa, ekin bolmaz. Ýeri eý gör — eklär, maly eý gör — saklar. Dag depesinden garrar, ýer — gyrasyndan. Oda düşen kül bolar, ýere düşen gül bolar. Saýany ekmedik saýada oturmaz. Ýer ýagmyr bilen, är — alkyş bilen. Şaly arkasyndan gürmek suw içer. Ýeriň görki goldadyr, adam görki eldedir. Çillede suw içen üzüm suwsamaz. Toplan Hojageldi ATAÝEW.

77
77 07.09.2026
HAKYKAT ÖZÜMIZDE BOLMALY (Tymsal)

Ir zamanlarda şemal, suw hem-de hakykat ýegre dost ekeni. Bir sapar hakykat we suw şemala şeýle sowal beripdirler: — Dost, aýtsana! Sen örän ýyndam, özüňem bir ýerde durup bileňok. Eger geregiň çyksa, biz seni nireden gözläli? — Geregim çyksa, meni daglaryň arasyndan tapyp bilersiňiz. Eger ol ýerde ýok bolsam, onda “Titreýän derek” diýilýän äpet dagyň ýanyna baryň. Şol ýerden meni hökman taparsyňyz — diýip, şemal jogap beripdir. Soňra bu sowaly suwa beripdirler. Şonda ol: — Siz meni çüwdürimlerden ýa-da ygşyldaşyp oturan gamyşlaryň arasyndan tapyp bilersiňiz — diýip, jogap beripdir. Indi gezek hakykata ýetipdir. Dostlary ondan: — Gereklänimizde seni nireden tapyp bileris? — diýip sorapdyrlar. — Dostlar, eger men sizde bar bolsam, onda eliňizde berk saklaň! Eger sypdyraýsaňyz, gaýdyp maňa ýüzüňiz düşmez. Sebäbi, tebigatym boýunça meni terk edenlere geçirimlilik edip bilmeýärin. Kim-de kim meni inkär edýän ýa-da sylamaýan bolsa, ol meni saklamak hukugyndan mahrumdyr. Taýýarlan Meretgeldi ATABAÝEW.

72
72 07.09.2026
Jümleler näme diýýär?!

Bir okda iki towşan awlamak — bir bada iki sany bähbitli işi ýerine ýetirmek, iki bähbidiňi birden bitirmek. Bolsa bäş, bolmasa ýigrimi bäş — tapawudy ýok. Böwre sanjy bolmak (dürtüp durmak) — ynjalykdan aýyrmak, gozgalaňa salmak. Böwrüňe diň salmak — böwrüňi diňlemek, böwrüňe geňeşmek. Buz üstünde tozan aramak — bahana gözlemek, biderek zady bahana edip iňirdemek, sebäpsiz yrsaramak. Burny ganamazlyk — horluk, zulum görmezlik, sütem çekmezlik, zyýan, zelel çekmezlik. Burny deşilen ýaly bolmak — rahatlanmak, ynjalmak, ýuwaşamak. Bäş beter bolşundan-da artyk, has erbet, has ýaman. “Türkmen diliniň frazeologik sözlügi” kitabyndan.

180
180 08.09.2026
Möhüm meselelere garaldy

Hormatly Prezidentimiziň tagallalary bilen halkymyzyň saglygyny goramakda giň möçberli işler durmuşa geçirilýär. Munuň özi adam hakdaky aladanyň anyk işlerde öz beýanyny tapýandygyna şaýatlyk edýär. Ýakynda etrap häkimliginiň mejlisler zalynda maslahat geçirildi. Ony etrap prokuraturasy etrap hassahanasy bilen bilelikde gurap, maslahata ýokarda atlary agzalan edaralaryň işgärleri gatnaşdylar. Maslahatda etrap häkiminiň orunbasary, etrap zenanlar bölüminiň başlygy Gülbahar Nurýagdyýewa, etrap prokurorynyň kömekçisi, 3-nji derejeli ýurist Akmyrat Sadyýew, etrap häkimliginiň baş hünärmeni Döwran Aşyrow çykyş etdiler. Çykyş edenler döwlet Baştutanymyzyň halkymyzyň saglygyny goramaga we berkitmäge gönükdirilen il-gün bähbitli öňde goýýan wezipelerini durmuşa geçirmekde alnyp barylýan işler barada giňişleýin gürrüň etdiler. Halkymyzyň saglygyny ähli zatdan ileri tutýan hormatly Prezidentimiziň adam hakdaky alada bilen bagly tagallalarynyň üstünlikli amala aşyrylýandygy dogrusynda durup geçdiler. Yhlas KURBANNAZAROW.

184
184 06.09.2026
Hadysasyz ýollar — abadan durmuş

Ýurt Baştutanymyzyň ýol hereketiniň howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen, her ýylyň 1— 30-njy sentýabry aralygynda “Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygy geçirmek baradaky tabşyrygy hem ynsan saglygy we abadançylygy hakyndaky aladanyň aýdyň subutnamasydyr. Şu ählihalk çäresi diňe bir sürüjä ýa-da pyýada degişli bolmak bilen çäklenmän, tutuş il-günümiziň abadanlygy bilen baglanyşyklydyr. Bu möhüm çärä biz hem işjeň gatnaşyp, ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almaga gönükdirilen işlere öz goşandymyzy goşýarys. Şu maksat bilen şäherimiziň köçelerine berk gözegçilik edip, ýollarymyzyň ak ýollar bolmagyny gazanmaga çalyşýarys. Ýusup MOMMYÝEW.

185
185 03.09.2026
Talyp ýaşlaryň arasynda ýol howpsuzlygy wagyz edildi

       Mary welaýat Polisiýa müdirliginiň Polisiýanyň Ýol gözegçilik bölüminiň hem-de Mary Lukmançylyk orta okuw mekdebiniň bilelikde gurnamagynda “Ýol hereketiniň howpsyzlygy - ömrümiziň rahatlygy” atly  bir aýlyga bagyşlanyp wagyz-nesihat çäresi geçirildi. Mary Lukmançylyk orta okuw mekdebinde geçirilen bu çäräniň dowamynda Mary welaýat Polisiýa müdirliginiň Polisiýanyň Ýol gözegçilik bölüminiň işgärleri hem-de   bu mekdebiň mugallymlary çykyş edip, talyplara köçe ýol hereketiniň düzgünlerini doly we dogry öwrenip, ýol hereketiniň düzgünlerini pugta berjaý etmelidiklerini düşündirdiler. Şeýle-de ýaşlaryň ahlak taýdan arassa, beden taýdan sagdyn, ruhy taýdan kämil bolup jemgyýetimize gerekli, watanymyza, Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza wepaly ýaşlar bolup ýetişmeklerini nygtadylar. Altynaý Seýitberdiýewa.

199
199 02.09.2026
Biraýlyga bagyşlanyldy

Ýakynda welaýat polisiýa müdirliginde TMÝG-niň şäher geňeşiniň hem-de ady agzalan müdirligiň bilelikde guramagynda «Ak ýollarda rahat hereket» ady bilen duşuşyk geçirildi. «Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy» atly biraýlyga bagyşlanylan duşuşyga ady agzalan gullugyň işgärleri gatnaşdylar. Ösüp gelýän ýaş neslimiziň arasynda ýol hereketiniň howpsuzlygy boýunça wagyz-nesihat işlerini geçirmek, köçe-ýol hereketiniň düzgünlerini doly we dogry berjaý etmek, ýolyşygyny düşündirmek boýunça dürli çäreleri guramak, ýol hereketine howp salýan endiklere gözegçilik etmek hem-de çagalar bilen baglanyşykly ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almak maksady bilen geçirilen duşuşyk hemmeler üçin örän täsirli boldy. Duşuşykda TMÝG-niň şäher geňeşiniň başlygy, şäher halk maslahatynyň başlygy Resul Baýramow, welaýat polisiýa müdirliginiň PÝGB-niň gözegçisi Toýly Babaýew hem-de şäheriň ýaşaýjysy, il sylagly ýaşuly Bäşim Ylýasow we beýlekiler çykyş etdiler. Olar öz çykyşlarynda «Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy» atly şygar bilen geçirilýän biraýlygyň dowamynda giň möçberli çäreleriň, wagyz-nesihat duşuşyklarynyň yzygiderli geçirilýändigini, ýokary derejede geçirilýän çärelerde her bir raýatyň howpsuzlygyny üpjün etmekde ýol hereketiniň düzgünleriniň doly berjaý edilmelidigi barada giňişleýin düşündiriş işleriniň alnyp barylýandygyny nygtadylar. Bu çäreleriň ýol-ulag hadysalarynyň azalmagyna getirilýändigini, raýatlarymyzyň rahat hem-de abadan durmuşyny üpjün etmek üçin gönükdirilýän beýik işlerdigini aýratyn bellediler. Annagözel SARYÝEWA.

248
248 28.08.2026
Türkmenistan - dost-doganlygyň mekany

    Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Mary welaýat, Mary, Baýramaly şäher hem-de Murgap, Mary, Sakarçäge etrap komitetleriniň bilelikde gurnamaklarynda mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk toýunyň öňüsyrasynda geçiriljek Halk maslahatynyň nobatdaky mejlisine görülýän taýýarlyk işleri bilen baglanşykly maslahat geçirildi. ,,Türkmenistanyň Halk maslahaty-belent özgertmeleriň aýdyň binýady” diýen at bilen geçirilen bu maslahatyň dowamynda ýurdumyzyň iň ýokary wekilçilikli edarasy bolan Halk maslahatynyň mejlisinde ýurdumyzda gazanylýan belent sepgitlere ser salmak we geljekde hem döwletimizi has-da ösdürmekde öňde durýan wezipeler bilen bagly meselelere garalmagy we onda il-ýurt bähbitli kabul edilýän çözgütleriň ähmiýeti dogrusynda durlup geçildi. Bu ýerde çykyş edenler ,,Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan-bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda ýurdumyzda giňden belleniljek Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk toýuna häzirden görülýän taýýarlyk işleri barada-da aýratyn nygtalyp geçildi. Maslahata gatnaşanlar ýurdumyzy bedew bady bilen öňe alyp barýan türkmen halkynyň milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň adyna hoşallyk sözlerini aýtdylar. Merjen Çaryýarowa.

111
111 27.08.2026
BAŞYMYZYŇ TÄJI

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň ýyllary hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýokary zähmet ýeňişlerine, şanly wakalara beslenýär. Bu ýörelge “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda has-da rowaçlanýar. Mundan 35 ýyla golaý öň Garaşsyzlygyň aýdyň ýoluna düşen döwletimiz ösüş-özgerişleriň menzilleri bilen bedew batly öňe barýar. Bu gün Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyz dünýäniň ösen döwletleriniň hataryndaky ornuny pugtalandyryp, halkara abraýy täze belentliklere çykýar. Ýurdumyz isleg-arzuwlaryň hasyl bolýan mekanyna öwrüldi. Bularyň hemmesi Beýik Garaşsyzlygymyzyň datly miweleri. Mukaddes Garaşsyzlygyny göz-guwanjy, başynyň täji hasaplaýan türkmen halky Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny üstünlikli dowam edýän hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda has-da abadan geljeginiň binýadyny berkden tutýar. Şu günler türkmen ili taryhy waka Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk baýramyna ýokary derejede taýýarlyk görýär. Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygynyň dabarasy dag aşjak uly toýy şan-şöhratly ýylymyzyň möhüm wakasy bolup, Watanymyzyň senenamasyna altyn harplar bilen ýazylar. 35 ýyla golaý döwrüň içinde Türkmenistan döwletimiz syýasy taýdan kämil, berkarar, ykdysady taýdan kuwwatly ýurda öwrüldi. Parahatçylyksöýüjilikli baky Bitarap döwlet hökmünde halkara abraýy arşa çykýar. Şu taryhy wakanyň dabarasynyň mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk baýramynyň şatlyk-şowhuny bilen utgaşjakdygy guwanjymyzy goşalandyrýar. Toý-baýrama sowgatly barmagyň gadymy ýörelgesine eýerýän türkmen ili baş baýramyna mynasyp zähmet sowgatly barmagy maksat edinýär. Maksatlary myrat bolýan halkymyz taryhy wakalara taýýarlyk görýär. Saparmyrat ÇARŞAKOW.

112
112 27.08.2026
Taryhy waka bolar

Häzirki wagtda “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň şanly wakalaryna — Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk baýramyna hem-de Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisine ýokary derejede taýýarlyk görmek bilen bagly işler giň gerime eýe bolýar. Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň 15-nji iýulynda geçiren Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Prezidiumynyň mejlisinde öňde goýlan wezipelere laýyklykda Garaşsyzlygyň 35 ýyllyk baýramyna hem-de Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine ýokary derejede taýýarlyk görmek bilen bagly çäreler durmuşa geçirilýär. Bilşimiz ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde şöhratly pederlerimiziň toplan baý tejribesine esaslanylyp, döwleti dolandyrmagyň demokratik, hukuk we dünýewi ýörelgeleri özünde jemleýän häzirki zaman syýasy-hukuk binýady döredildi. Netijede, Türkmenistanyň Halk Maslahaty döwlet bilen halkyň jebisligini berkitmekde, ýurdumyzyň hukuk esaslaryny pugtalandyrmakda we raýatlaryň durmuş goraglylygyny üpjün etmekde möhüm orny eýeleýär. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň çykyşynda belleýşi ýaly, Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisinde Garaşsyz döwletimiziň durmuş-ykdysady we medeni taýdan ösüşinde gazanylan üstünlikleriň, ýetilen sepgitleriň, ýerine ýetirilen işleriň jemi jemlener. Şeýle hem ösüşli döwrümiziň talaplaryndan ugur alnyp, geljekde öňümizde durýan möhüm wezipeleri durmuşa geçirmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşylar. Häzirki wagtda partiýamyzyň welaýat komitetiniň işgärleri we işjeň agzalary welaýatymyzyň telekeçileriniň arasynda wagyz-nesihat we düşündiriş işlerini geçirýärler. Olarda biz Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisiniň taryhy ähmiýetini, Garaşsyz, Bitarap döwletimizi ähli ugurlar boýunça ösdürmekde halk häkimiýetiniň ýokary wekilçilikli edarasy bolan Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň eýeleýän wajyp ornuny düşündirýäris. Myratgeldi ANNAÖWEZOW.

116
116 26.08.2026
Beýik ösüşlere barýan ýyllar

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň halkara abraýy barha belende göterilýär. Dünýä döwletleri, iri halkara guramalary bilen ykdysady hyzmatdaşlyklar, dost-doganlyk gatnaşyklar yzygiderli ýola goýulýar. Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan döwletimiz “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda dünýä döwletleri bilen ysnyşykly gatnaşyklaryny has-da berkidýär. Muňa hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň dowamynda dünýä döwletlerine amala aşyran döwlet saparlary doly şaýatlyk edýär. Dostlukly döwletlere bolan döwlet saparlarynyň çäklerinde ikitaraplaýyn gepleşikler alnyp barlyp, olarda deňhukukly gatnaşyklary ösdürmegiň täze ugurlary kesgitlenildi hem-de işjeň hyzmatdaşlyklaryň mundan beýläk-de ösdürilmegi ugrunda alnyp barylýan işleriň gerimini giňeltmek babatynda maslahatlaşyldy. Bitarap Türkmenistan döwletimiziň halkara abraýyny belende galdyrmakda, dünýä döwletleri bilen dost-doganlyk gatnaşyklaryny ösdürmekde, özara bähbitli hyzmatdaşlyklary dowam etdirmekde taýsyz tagallalary edýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli tutumly işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! Göwher KAKAGELDIÝEWA.

236
236 17.08.2026
ÄHLIHALK ÇÄRESINIŇ ÄHMIÝETI

Hormatly Belent Serkerdebaşymyz ýollarymyzyň ak, ömrümiziň rahat bolmagyny gazanmak maksady bilen möhüm meselä uly üns berýär. Muňa döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygyna laýyklykda, her ýylyň sentýabr aýynda döwlet derejesinde geçirilýän “Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygam doly şaýatlyk edýär. Köçe-ýollarymyzyň hadysasyzlygyna uly üns berilmeginiň özüne ýetik sebäbi bar. Çünki, köçe-ýollarda ulag serişdeleriniň mukdary köpelip, gatnaw ýokarlandy. Şonuň üçinem ýurdumyz boýunça bu barada degerli işler uly ähmiýete eýe bolýar. Çäräniň barşynda ilatyň arasynda, aýratynam, bilim edaralarynda düşündiriş çärelerine üns berip, maşgalalarymyzyň abadanlygynyň özümize baglydygy wagyz-nesihat ediler. Toýly BABAÝEW.

2095
2095 11.05.2025
Bahar paslynyň ajaýyp gözelligi

Bahar paslynyň ajaýyp gözelligi

1925
1925 11.05.2025
Fotoreportaj: Futbol boýunça Türkmenistanyñ çempionaty 12-nji tapgyr Altyn Asyr - Merw

Fotoreportaj: Futbol boýunça Türkmenistanyñ çempionaty 12-nji tapgyr Altyn Asyr - Merw

2172
2172 11.05.2025
Fotoreportaj: Futbol boýunça Türkmenistanyñ çempionaty Merw 1-1 Altyn Asyr

Fotoreportaj: Futbol boýunça Türkmenistanyñ çempionaty Merw 1-1 Altyn Asyr

2117
2117 04.05.2025
Fotoreportaž: Mary welaýaty: Çagalary goramagyň halkara güni mynasybetli geçirilen dabaralardan pursatlar

Fotoreportaž: Mary welaýaty: Çagalary goramagyň halkara güni mynasybetli geçirilen dabaralardan pursatlar

2034
2034 03.05.2025
Fotoreportaž: Mary welaýatynda Bütindünýä welosiped güni bellenilip geçildi.

Fotoreportaž: Mary welaýatynda Bütindünýä welosiped güni bellenilip geçildi.

2454
2454 02.05.2025
Fotoreportaž: Mary welaýaty: Türkmenistanyň ÝUNESKO agzalygyna kabul edilmeginiň 30 ýyllygyna bagyşlanan dabaralardan pursatlar.

Fotoreportaž: Mary welaýaty: Türkmenistanyň ÝUNESKO agzalygyna kabul edilmeginiň 30 ýyllygyna bagyşlanan dabaralardan pursatlar.

1894
1894 01.05.2025
Fotoreportaj: DÇ-2026 saýlama tapgyry Türkmenistan 0-1 Eýran yslam respublikasy

Fotoreportaj: DÇ-2026 saýlama tapgyry Türkmenistan 0-1 Eýran yslam respublikasy

2235
2235 12.04.2025
Fotoreportaj: Mary şäheriniň Çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçylarynyň işleri

Fotoreportaj: Mary şäheriniň Çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçylarynyň işleri

Mahabat

Copyright © merw-news.com 2026 | Ähli hukuklar goragly.